Havacılık Meteorolojisi


 

The ICAO International Standard Atmosphere

“ICAO Uluslararası Standart Atmosferi” betimlemesi bile, Meteoroloji için ayrı bir kavram ile bağıl bilim sisteminin yaratıldığını anlatmaktadır.

Bunun nedenleri içerisinde uçak performansı ve uçakta kullanılan ölçüm cihazlarının ayar (calibration) özellikleri ön plandadır.

Kabul edilen ortalama model, orta enlemlerde benzerlikleri aşağıdaki öngörü listesi ile geçerlidir;

Ø Kuru hava atmosfer boyunca mevcuttur

Ø Ortalama deniz seviyesi basıncı 1013,25 mPa dir,

Ø Ortalama deniz seviyesinde ısı +15ºC (288 K) dır;

Ø Tropopoz 36,090 ft (11 km) de ve bu seviyede basınç 226,3 hPa dir;

Ø Tropopoza kadar ısı düşme oranı her Km’de 6,5ºC yada her 1000 ft’de 2ºC;

Ø 36,090 ile 65,600 ft arasında ısı -56,5ºC dir ve değişmez.

Aşağıdaki tablo, ISA üzerinden elde edilen değerlerden bazılarını sergilemektedir.

Bazı standard basınç seviyeleri karşılığı gösterilen Uçuş Yükseklikleri ve Seviyeleri, havacılıkda harita çizimlerinde kullanıldıklarından A (Altitude) ve FL (Flight Level) olarak belirtilmiştir.

http://i184.photobucket.com/albums/x200/servetbasol/pressure.jpg

Burada fark edilecek ilk şey, Basınç Düşme Oranı 850 hPa ya kadar her 30 feet için 1 hPa ve sonra 650 hPa ya kadar bu 40 feet, 450 hPa ya kadar 50 feet, 300 hPa ya kadar 75 feet ve bu böyle devam ediyor. Bu nedenle her 1 hPa için 30 feet düşer sözünü 10,000 ft e kadar doğru kabul ederiz.

Istasyon basıncı yanısıra, deniz seviyesi basıncı ile Altimetrik basınç kavramları yaratılmış ve kullanılmaktadır.

 

ISTASYON BASINCI, gözlemin yapıldığı yerdeki gerçek ölçülen basınca denir.

QFE, bu basıncın, o meydan yüksekliğine gore ayarlanmış değerine denir ki uçak yerde iken yükseklik 0 (Sıfır) okunsun.

QNH ise, ISA şartları olarak kabul ettiğimiz ortama denir. Uçak yerde iken, meydanın deniz seviyesinden olan yüksekliğini gösterir.

http://i184.photobucket.com/albums/x200/servetbasol/atmosfer.jpg

Bunun gibi, Görüş kavramı da değişiktir yada değişik düzende görüş kavramları yaratılmıştır.

 

Görüş, (visibility) gündüz çıplak göz ile ufka doğru görülebilen ve tanımlanabilen kara renkli en uzak nokta ile ifade edilir. Gece ise orta yoğunlukdaki ışıkdır.

 

Uçuş görüşü (flight visibility) ise, uçuş sırasında pilot kabininden ileriye doğru görülebilen ortalama mesafedir.

 

Eğimli görüş (slant range visibility) ise, pilot kabininden yere bakıldığında yere doğru olan görüş mesafesine denir.

 

Yer görüşü (ground visibility) ise, rasatçının meydan çevresinde görebildiği en düşük mesafeye denir. (360 derece bakarak)

 

Pist Boyu Görüşü (runway visual range) ise, ilgili pist boyunca görülebilen en yakın mesafeye denir.

 

Bunun gibi VMC ve IMC kavramları, tarifleri ile birlikte yaratılmıştır.

Görüleceği üzere, Havacılık Meteorolojisi, belirli standardlar üzerine kurulu bir bilim dalıdır.

 

Yerde ve havada olmak üzere, yatay ve dikey her türlü hava akımı, ısı, basınç, nem ve sürat, görüş ve hadiseler uçuşu etkiler.

Uçaklardaki cihazlar ve yerden atılan radyo zonda lar ile önceden bilmek, uçuş emniyetidir.

Anlık tesbitler, bizim ileriye dönük öngörümüzü destekleyecek olan verilerdir.

Havacılık Meteorolojisinde sanat, öngörü (TAF-TAFOR) üzerine belirli aralıklarla yapılır.

Hava akımlarının oluştuğu yerler bellidir. Bu akımların seyirleri de belli bir düzeni takip eder.

Ülkemize hava kütleleri, Gröndland üzerinde oluşur ve güney doğuya doğru seyrederek gelir. İzlanda’da Meteoroloji Tahmin Yüzdesi %100 dür. Ingiltere de bu %95’e düşer. Almanya’da %85 dir, manş denizindeki akıntı, sistemi değişik bir şekilde etkiler.

Türkiye de ise bu oran %76 larda dolaşmaktadır. Sistem bir okyanus, bir Labrador, bir Avrupa kıtası ve bir de boğaz aşarak ülkemize gelir.

Azor ve Sibirya basınç sistemleri, her seferinde bu kütleyi hırpalar.

Küresel ısınmadan dolayı hala alçak basınç merkezi Grönland civarlarındadır ve daha aşağıya inememiştir.

Havacılık, yöresel de olmak zorundadır. Adyabatik ısınarak dağı aşan sistemin normal ısınma karakteri ile dağın öbür tarafına inişinde, karakterinin tam tersi bir etki yapacağı da göz önüne alınmalıdır.

Havacılık Meteorolojisi, belirli standartlara dayalı olarak yapılır ve ölçümler, üç boyutlu olmak zorundadır. Her zaman bu üç boyut, detaylı olarak ölçülür ve boyut boyut önceden belirlenen kıstaslar çerçevesinde yayınlanır.

Bu nedenlerle özgün, bilimsel ve gerçekçidir.

Sevgiler

http://www.servetbasol.com/

servetbasol@servetbasol.com

071205